Rapor, inşaat sektörünün yılın ikinci çeyreğinde %1,9 oranında daraldığını ve bu durumun son yıllardaki büyüme trendini olumsuz etkilediğini ortaya koyarken, yüksek finansman ve işçilik maliyetleri ile özel sektör yatırımlarındaki zayıflamanın sektöre olan baskıyı artırmaya devam ettiğini vurguladı. Kamu yatırımları ve deprem bölgesindeki yeniden yapım faaliyetlerinin sektörü desteklemeye devam ettiği belirtilse de, yurt dışındaki müteahhitlik hizmetlerinde yaşanan jeopolitik belirsizlikler ve küresel finansman koşullarının proje üstlenimlerini kısıtladığı ifade edildi.
Ekonominin genelinde 200’ün üzerinde alt sektöre sağladığı talep ve istihdam gücüyle lokomotif bir rol üstlenen inşaat sektörünün önde gelen temsilcilerinden Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), ekonomi çevreleri ve sektör tarafından dikkatle izlenen İnşaat Sektörü Analizi Raporu’nun 2026 yılı üçüncü çeyrek sayısını yayımladı. “Küresel Ekonominin Yeni Fay Hatları” başlıklı raporda, iç piyasadaki ekonomik gelişmeler, inşaat sektörüne dair temel göstergeler ve yurt dışındaki müteahhitlik hizmetlerinin performansı bir arada değerlendirildi; böylece sektörün mevcut durumu ile geleceğe yönelik beklentiler ele alındı.
Konut talebindeki düşüş büyümeyi sınırlıyor
Raporda, Türkiye ekonomisinin 2026 yılının ikinci çeyreğinde %2,3 oranında büyüdüğü ancak aynı dönemde inşaat sektörünün %1,9 daraldığı hatırlatıldı. Bu durum, son yıllarda ekonomiden daha hızlı büyüyen inşaat sektörünün büyüme eğiliminin sekteye uğradığını gösteriyor. Sektördeki bu daralmanın ardında yüksek finansman maliyetleri, sıkı kredi koşulları ve özel sektördeki temkinli yatırım yaklaşımının etkili olduğu değerlendirilirken, deprem bölgesindeki yeniden inşa faaliyetleri ile kamu yatırımlarının sektöre olan desteği sürdürdüğü kaydedildi. Ancak konut talebindeki zayıflamanın büyüme performansını sınırladığı belirtildi.
Diğer taraftan, 2026 yılının ikinci çeyreğinde zincirlenmiş hacim endeksine göre toplam sabit sermaye yatırımları %0,6 artarken, inşaat yatırımlarının %0,9 azaldığı ifade edilen raporda, sektörün toplam istihdam içindeki payının %6,8 seviyesinde gerçekleştiği belirtildi. TÜİK tarafından açıklanan İnşaat Maliyet Endeksi’nin 2026 yılı Ağustos ayında aylık %2,04 ve yıllık %29,59 oranında arttığı bildirildi. Malzeme maliyetleri aylık %2,73 ve yıllık %28,72 artarken; işçilik maliyetlerindeki yükseliş ise sırasıyla %0,82 ve %31,20 oldu. Aynı dönemde bina inşaatı maliyet endeksi yıllık %28,94; bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi ise %31,68 artış gösterdi. Ağustos ayında maliyet artışlarının aylık bazda en çok malzeme fiyatlarında belirginleştiği gözlemlenirken; yıllık bazda işçilik maliyetlerinin yüksek seyri de sektörün kârlılığı üzerindeki baskıyı sürdürdüğünü göstermektedir. Artan maliyetler ile birlikte finansman giderleri yeni yatırım ve proje kararlarında temkinli bir yaklaşımın devam etmesine yol açtı.
Türkiye Müteahhitler Birliği’nin 2026 yılının üçüncü çeyregini değerlendirdiği raporda inşaat sektörüne ilişkin şu tespitlere yer verildi:
ÜRETİM GÖSTERGELERİNDE TOPARLANMA YAŞANIRKEN CİRODA AYLIK GERİLEME:
TÜİK verilerine göre Ağustos ayında inşaat sektörü ciro endeksi yıllık bazda %19,2 artarken aylık bazda ise %3,7 azalmıştır. Aynı dönemde sanayi ile birlikte diğer alt sektörlerin toplam ciro endeksi yıllık %31,8 ve aylık %3 oranında artış kaydetmiştir. Öte yandan inşaat üretim endeksi Ağustos ayında yıllık olarak %2,3; aylık olarak ise %4 oranında yükselmiştir. Alt sektörlerde bina inşaatı üretimi yıllık bazda %0,9 azalırken bina dışı yapıların inşaasında %21,8; özel inşaat faaliyetlerinde ise küçük bir artış (%0,1) yaşanmıştır. Üretim hacmindeki aylık toparlanmaya rağmen ciro endeksinin gerilemesi sektörde nominal gelirlerin üretim faaliyetleriyle paralel hareket etmediğini göstermektedir.
SEKTÖRDE GÜVEN VE BEKLENTİLER ZAYIF SEYRİNİ DEVAM ETTİRİYOR:
Eylül ayında İnşaat Güven Endeksi bir önceki aya göre %0,2 gerileyerek 83 seviyesine düşmüştür. Endeksin 100 eşik değerinin altında kalması sektörde mevcut faaliyetlere dair beklentilerin kötümser bir şekilde sürdüğünü ortaya koymuştur. Alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyi ise yüzde 1.9 artarak 80.4’e çıkmıştır; ancak önümüzdeki üç ay için çalışan sayısına dair beklenti yüzde 2.1 azalarak 85.5’e gerilemiştir. Türkiye İMSAD tarafından açıklanan İnşaat Malzemesi Sanayi Bileşik Endeksi de Ağustos ayında 1 puan düşüşle 72 seviyesine gerilemiştir. Faaliyet güveni gibi beklenti alt endekslerinde de kaydedilen düşüşler sektördeki ihtiyatlı görünümün malzeme sanayisine de yansıdığını göstermektedir.
KONUT SATIŞLARINDA İKİNCİ EL SEGMENTİNDEKİ DÜŞÜŞ BELİRLEYİCİ OLDU:
Eylül ayında Türkiye genelinde toplam konut satışları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 9.3 azalarak 142 bin 390 adet olmuştur. İlk el konut satışları yüzde 3.9 artarak 51 bin 519 adede yükselirken ikinci el satışlar yüzde 15.3 azalarak sadece 90 bin 871 adet olmuştur. Böylelikle toplam satışlar arasında ilk el konutların payı yüzde 36.2; ikinci el konutların payı ise yüzde 63.8 olmuştur. Ocak-Eylül döneminde toplam konut satışları yüzde 7.2 azalarak yaklaşık bir milyon adede düşmüştür; ilk el satışlardaki küçük değişim (yüzde -0.6) yanında ikinci el segmentindeki önemli düşüş (yüzde -10) konut piyasasındaki yıllık gerilemenin ana sebebini oluşturmuştur.
KONUT PİYASASINDA FİNANSMAN BASKISI DEVAM EDİYOR:
Eylül ayında ipotekli konut satışları yıllık bazda yüzde 5.
1 artarak toplamda **23 bin** **397** adede ulaştığı bildirilirken diğer satışlar **%11**, **6** azalışla **118 bin** **993** adet olmuştur.
İpotekli satışların toplam içindeki payı **%16**, **4** seviyesinde kalmaktadır.
Ocak-Eylül döneminde ipotekli satışlar **%24**, **7** artarak **212 bin** **210** adede ulaşmışken diğer türdeki satışlar ise **%12**, **5** gerilemiştir.
İpotekli satışlardaki bu artış kredi kanalıyla konut talebinde canlılık olduğunu gösterirken toplam içindeki payının düşük kalması finansman koşullarındaki zorlukların sürdüğüne işaret etmektedir.
Yüksek konut fiyatlarıyla hanehalkının satın alma gücü üzerindeki baskılar da talebi sınırlamaya devam etmektedir.
KONUT FİYATLARINDA REEL GERILEME DEVAM EDİYOR:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan Konut Fiyat Endeksi Eylül ayında bir önceki aya göre **%1**, **2**’lik bir artışla **239**, **4** seviyesine yükselmiştir.
Endeksin nominal bazdaki yıllık artışı ise **%22**, **3** iken reel olarak da düşüş yaşandığı görülmüştür (**-5%, -7**) .
Bu durumda nominal fiyatlarda yükselişe rağmen enflasyondan arındırılmış fiyatlardaki gerilemenin sürdüğü anlaşılmaktadır.
Eylül ayındaki konut fiyatlarının İstanbul’da aylık bazda *%2*, *0*, Ankara’da *%0*, *1* İzmir’de *%1* , *0* arttığı ayrıca yıllık artış oranlarının da sırasıyla *%26*, *8*, *%22*, *0* ve *%21*, *0* olduğu belirtilmektedir.
YAPI RUHSATLARINDA HAREKETLILIK TAMAMLANAN YAPILARA AYNI ŞEKILDE YANSIMADI:
2026 yılının ilk çeyreğinde yapı ruhsatı verilen bina sayısının yıllık olarak *%19*, *6* , daire sayısının *37%,* toplam yüzölçümü ortalamasındaki değişimlerin ise +*26%,* olduğu takdirde yapı kullanma izin belgesi verilen binaların sayısındaki değişimler daha sınırlıdır (*+4%, +10%, +3%,*) .
Yapılan ruhsatlardaki çift haneli yükselişim yeni yapı üretimine yönelik genişleme sinyali verirken izin belgelerindeki daha düşük artış ruhsat aşamasındaki hareketliliğin tamamlanan yapılara yeterince yansımadığını göstermektedir.
YURT DIŞI MÜTEAHHITLIK HIZMETLERINDE IVME KAYBI SÜRÜYOR:
Raporda belirtildiğine göre yılın ilk dokuz ayında yurtdışı müteahhitlik hizmetlerinde üstlenilen projelerin değeri ***4*** .***9*** milyar ABD Dolarını bulmuş olup ***97*** projeye imza atılmıştır; bu rakam global finansman koşulları ve jeopolitik gelişmeler dolayısıyla düşük seviyelerde kalmaya devam etmektedir.
Yurtdışında iş üstlenilen ülke sayısı Kanada dahil olmak üzere ***139***’a çıkmışken yıl içinde en çok iş alınan ülke ***Suudi Arabistan*** oldu (*$1,* ***billi****on***).
Listede Romanya’nın ***670 milyon*** ABD Dolarıyla ikinci sırada yer aldığı; Libya’nınsa ***635**, ***8 milyon*** ABD dolarıyla üçüncü sırada bulunduğu belirtilmektedir.
Özellikle Orta Doğu gibi önemli pazarlardaki belirsizliklerin yatırım kararları üzerinde büyük baskılar oluşturduğu ifade edilirken Türk müteahhitlik sektörünün uluslararası pazarlarda güçlü pozisyonunu koruduğu vurgulanmıştır.
Engineering News-Record (ENR) dergisinin hazırladığı “Dünyanın En Büyük ***250 Uluslararası Müteahhiti***” listesinde Türkiye’nin ***49 firmayla*** Çin’in ardından ikinci sırada yer almasının da sektörün küresel rekabet gücünü gözler önüne serdiği ifade edilmiştir.
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı
